शिक्षणतज्ज्ञ, पर्यावरणवादी आणि समाजसेवक सोनम वांगचुक यांनी विद्यार्थ्यांच्या न्याय्य हक्कांसाठी, परीक्षा व्यवस्थेतील पारदर्शकता आणि कथित NEET पेपरफुटी व परीक्षा गैरव्यवहारांविरोधात 28 जून 2026 पासून दिल्लीतील जंतर-मंतर येथे बेमुदत उपोषण सुरू केले आहे. आज या आंदोलनाचा 18 वा दिवस आहे. त्यांच्या प्रकृतीत बिघाड झाल्याने देशभरातून चिंता व्यक्त केली जात आहे आणि सरकारने आंदोलनकर्त्यांशी संवाद साधावा, अशी मागणी वाढत आहे.
आंदोलनाची प्रमुख मागणी म्हणजे परीक्षा प्रक्रियेत पारदर्शकता, विद्यार्थ्यांना न्याय, परीक्षा गैरव्यवहारांवर कठोर कारवाई आणि शिक्षण व्यवस्थेत उत्तरदायित्व निर्माण करणे. आंदोलनकर्त्यांचे म्हणणे आहे की विद्यार्थ्यांचा विश्वास पुन्हा प्रस्थापित करण्यासाठी ठोस सुधारणा आवश्यक आहेत.
या आंदोलनाला अनेक नामवंत कलाकारांनी पाठिंबा दिला आहे. अभिनेत्री स्वरा भास्कर यांनी आंदोलनस्थळी भेट दिली. तसेच शबाना आझमी, सोनी राजदान, झीनत अमान, नसीरुद्दीन शाह, रत्ना पाठक शाह, अभय देओल, ओमी वैद्य, रुबीना दिलैक आणि कुनिका सदानंद यांनी सार्वजनिकरित्या समर्थन व्यक्त केले असून सरकारने संवाद साधावा, असे आवाहन केले आहे.
राजकीय स्तरावर काँग्रेसचे खासदार शशी थरूर यांनी सोनम वांगचुक यांनी उपोषण सोडावे, परंतु सरकारने त्यांच्या मागण्यांवर गंभीरतेने चर्चा करावी, असे मत व्यक्त केले आहे. विविध विरोधी पक्षांतील काही नेत्यांनीही आंदोलनाला नैतिक पाठिंबा दिला आहे. तसेच राहुल गांधी आणि भाजप अध्यक्ष जे. पी. नड्डा यांना आंदोलनस्थळी येण्यासाठी निमंत्रण देण्यात आले असल्याची माहिती समोर आली आहे; मात्र त्यांनी प्रत्यक्ष भेट दिल्याची पुष्टी उपलब्ध नाही.
याशिवाय देशभरातील 1,800 हून अधिक शिक्षणतज्ज्ञ, लेखक, कलाकार, शास्त्रज्ञ आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी सोनम वांगचुक यांच्या आंदोलनाला नैतिक पाठिंबा दर्शविला असून त्यांच्या आरोग्याची काळजी व्यक्त केली आहे.
सोनम वांगचुक हे यापूर्वीही लडाखला घटनात्मक संरक्षण, सहावी अनुसूची, पर्यावरण संवर्धन, हवामान बदल आणि शैक्षणिक सुधारणांसाठी अनेक शांततापूर्ण आंदोलने व उपोषणे करून देशभरात चर्चेत आले आहेत.
विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी संबंधित प्रश्नांवर सरकारने तातडीने सकारात्मक भूमिका घ्यावी आणि संवादातून तोडगा काढावा, अशी मागणी आंदोलनकर्ते व समर्थकांकडून सातत्याने केली जात आहे.
